Szkoła Podstawowa w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Bestwince
Strona główna
O mnie | Moje przedmioty | LOP | Aktualności | Członkowie SK LOP 2011/12 | Szkolny Konkurs Przyrodniczy |

Halina Nycz-Gach

Moje przedmioty

 PRZYRODA

 

KRYTERIA OCENIANIA Z PRZYRODY

 

OGÓLNE KRYTERIA OCENIANIA

CELUJĄCY - otrzymuje uczeń, który pracuje systematycznie, wykonuje wszystkie zadania w toku lekcji zupełnie samodzielnie, a także starannie i poprawnie, dysponuje wiedzą przekraczającą wymagania programowe i stosuje ją w sytuacjach nietypowych (problemowych), uzyskuje celujące i bardzo dobre wyniki ze sprawdzianów, osiąga sukcesy w konkursach przedmiotowych.

BARDZO DOBRY - otrzymuje uczeń, który pracuje systematycznie, wykonuje wszystkie zadania w toku lekcji i zadania domowe z reguły samodzielnie i poprawnie, korzysta swobodnie z różnych źródeł wiedzy - atlas, słownik, tabele, wykresy, uzyskuje oceny przynajmniej dobre ze sprawdzianów, potrafi stosować zdobytą wiedzę i umiejętności do rozwiązywania zadań i problemów nowych sytuacjach.

DOBRY - otrzymuje uczeń, który wykonuje zadania z lekcji i zadania domowe przy niewielkiej pomocy, na niezłym poziomie, stosuje wiedzę i umiejętności w sytuacjach typowych, korzysta z różnych źródeł wiedzy z reguły samodzielnie lub z niewielką pomocą, otrzymuje przynajmniej oceny dostateczne ze sprawdzianów.

DOSTATECZNY - otrzymuje uczeń, który pracuje w miarę systematycznie, w dużej mierze korzysta z pomocy nauczyciela, opanował te umiejętności i wiadomości, które są konieczne do dalszej nauki, a ze sprawdzianów otrzymuje oceny dostateczne i dopuszczające.

DOPUSZCZAJĄCY - otrzymuje uczeń, który z trudem wykonuje zaplanowane w toku lekcji prace, ale bardzo się stara, ma braki w wiadomościach i umiejętnościach, ale nie przekreślają one możliwości dalszego kształcenia, rozwiązuje z pomocą nauczyciela proste zadania, ze sprawdzianów otrzymuje oceny poniżej dostatecznych.

NIEDOSTATECZNY - otrzymuje uczeń, który nie opanował tych wiadomości i umiejętności, które są konieczne do dalszej nauki, nie potrafi rozwiązać prostych zadań z pomocą nauczyciela, otrzymuje oceny niedostateczne ze sprawdzianów, nie odrabia zadań domowych.

      W związku z wprowadzeniem Oceniania Kształtującego wybrane przez nauczyciela kartkówki oceniane będą oceną opisową, z podaniem sposobu jej poprawy i dopiero potem nastąpi ocena sumująca. Często, jako przygotowanie do sprawdzianu uczeń będzie wykonywał zadania, ćwiczenia, „kartkówki” bez oceny sumującej, ze wskazówkami – co robi źle, czego jeszcze nie umie, jak należy to poprawić. Niektóre kartkówki oceniane będą od razu oceną sumującą, jednak uczeń zawsze będzie o tym informowany przed kartkówką. Sprawdziany godzinne nie podlegają poprawie przez uczniów. W wyjątkowych sytuacjach, gdy uczeń otrzyma same oceny niedostateczne ze sprawdzianów i grozi mu ocena niedostateczna na semestr czy koniec roku – będzie miał szansę na ich poprawę. We wszystkich klasach do oceny z przyrody nauczyciel bierze pod uwagę poprawność ortograficzną prac pisemnych!

Uczniowie z dostosowaniem wymagań do możliwości (orzeczenie PPP) mogą otrzymywać zadania domowe krótsze i łatwiejsze; mogą poprawiać oceny nast. z mniejszej ilości materiału, podzielonego na części, indywidualnie; mogą mieć wydłużony czas pracy w przypadku sprawdzianów i kartkówek (w miarę możliwości) ze względu na wolniejsze tempo pracy, polecenia na sprawdzianach i kartkówkach mogą być objaśniane lub przedstawiane w prostszej formie.

Uczniowie z dysgrafią i dysortografią mogą mieć wydłużony czas pracy w przypadku sprawdzianów i kartkówek (w miarę możliwości) ze względu na wolniejsze tempo pracy, mogą poprawiać sprawdziany ustnie, indywidualnie a nawet zamiast pisać spr mogą odpowiadać ustnie (w miarę możliwości); w ocenie nauczyciel nie bierze pod uwagę poprawności ortograficznej czy czytelności pisma; ułatwienia dla tych uczniów dotyczą tylko formy a nie treści sprawdzanych wiadomości.

Niedostateczny - otrzymuje uczeń, który nie opanował tych wiadomości i umiejętności, które są konieczne do dalszego kształcenia, nie potrafi rozwiązać prostych zadań z pomocą nauczyciela, a ze sprawdzianów otrzymuje oceny niedostateczne i ich nie poprawia, nie odrabia zadań domowych.

 

Dopuszczający - otrzymuje uczeń, który  określa, czym jest przyroda, wskazuje składniki przyrody w otoczeniu, podaje przykłady ożywionych i nieożywionych składników przyrody. wskazuje źródła wiedzy o przyrodzie; wyjaśnia dlaczego zmysłem smaku i węchu należy rozważnie posługiwać się podczas poznawania przyrody, wymienia pzyrządy ułatwiające poznawanie przyrody; wskazuje w mikroskopie  obiektywy; pisuje etapy przygotowywania preparatu nietrwałego, podaje pzykłady prowadzenia obserwacji przyrodniczych, prezentuje sposoby dokumentowania obserwacji przyrodniczych. podaje przykłady pytań, na które można uzyskać odpowiedź, prowadząc doświadczenia,  opisuje cechy dobrego przyrodnika. opisuje, w jaki sposób można poznawać przyrodę,wymienia źródła wiedzy o przyrodzie, uzasadnia stwierdzenie: podczas poznawania przyrody należy otrożnie wykorzystywać zmysł smaku,wymienia przyrządy ułatwiające poznawanie przyrody,

 wykonuje proste nietrwałe preparaty mikroskopowe, podaje przykłady prowadzenia obserwacji przyrodniczych, wymienia czynniki ułatwiające naukę, rozpoznaje właściwe warunki do nauki, opisuje właściwie urządzone miejsce do nauki, wymienia sytuacje i czynniki dobrze wpływające na samopoczucie w szkole, wymienia nazwy zwierząt hodowanych w pracowni przyrodniczej, podaje nazwy roślin występujących w pracowni przyrodniczej, wskazuje różne źródła informacji o roślinach i zwierzętach,  wymienia zwierzęta najczęściej trzymane w domach, podaje zasady dbałości o zwierzęta,wymienia różne źródła informacji o wybranych zwierzętach, wymienia organy roślinne i wskazuje je w roślinie, omawia podstawowe funkcje korzeni, łodyg, liści i kwiatów, wymienia rośliny doniczkowe najczęściej trzymane w domach,opisuje zasady dbałości o rośliny doniczkowe,

 wskazuje różne źródła informacji o wybranych roślinach, uzasadnia, dlaczego po kontakcie z roślinami doniczkowymi zawsze należy myć ręce,  opisuje właściwie urządzone miejsce do nauki, wymienia sytuacje i czynniki dobrze wpływające na samopoczucie w szkole, wskazuje różne źródła informacji o roślinach i zwierzętach, wymienia organy roślinne i wskazuje je w roślinie, określa potrzeby życiowe roślin,opisuje zasady dbałości o rośliny doniczkowe,uzasadnia, dlaczego po kontakcie z roślinami doniczkowymi zawsze należy myć ręce, wymienia stany skupienia substancji, wymienia przykłady substancji w określonych stanach skupienia. rozróżnia pojęcia parowanie i wrzenie,  opisuje własności mieszaniny jednorodnej wymienia substancję rozpuszczalną i rozpuszczalnik w wybranym roztworze, odróżnia mieszaninę jednorodną od niejednorodnej; wymienia dwa sposoby rozdzielania mieszanin jednorodnych: krystalizację i odparowanie; wyjaśnia pojęcie mieszaniny niejedno-

rodnej podaje przykłady mieszanin niejednorodnych; podaje nazwy stanów skupienia wody (ciekły i stały); wyjaśnia proces parowania i skraplania, podaje przykłady parowania i skraplania wody; podaje przykłady przemian nieodwracalnych; podaje przykłady ciał stałych, cieczy i gazów, podaje przykłady ciał sprężystych, plastycznych i kruchych, wymienia mieszaniny jednorodne i niejednorodne znane z życia codziennego, podaje przykłady przemian odwracalnychi nieodwracalnych spotykanych w życiu codziennym; wyjaśnia pojęcia widnokrąg i linia widnokręgu,  podaje przykłady świadczące o pozornych zmianach położenia Słońca na niebie,  podaje przykłady świadczące o dobowym rytmie życia; wymienia cechy pogody charakterystyczne dla danej pory roku,  podaje zmiany zachodzące w przyrodzie w różnych porach roku;  podaje przykłady rozszerzalności temperaturowej cieczy i gazów;  określa stan skupienia wody,  opisuje zjawiska parowania i skraplania, topnienia i krzepnięcia wody;  podaje przykłady przemian odwracalnych topnienia i krzepnięcia, wymienia skutki zamarzania wody;  określa stan skupienia i właściwości powietrza,  wymienia składniki powietrza; określa czas trwania dnia i nocy, wymienia pory roku i daty ich rozpoczęcia,  wymienia składniki powietrza i określa jego stan skupienia,  przedstawia skutki zamarzania wody w przyrodzie; wymienia składniki pogody,  podaje nazwy urządzeń do pomiaru ciśnienia i temperatury;  podaje nazwy urządzeń służących do pomiaru wilgotności powietrza i siły wiatru; wymienia rodzaje opadów atmosferycznych, wymienia rodzaje osadów atmosferycznych; określa warunki niezbędne do powstania tęczy, wymienia barwy wchodzące w skład światła białego; demonstruje prosty sposób elektryzowania ciała,  podaje zasady postępowania w czasie burzy;  wymienia składniki pogody omawiane w prognozie pogody, rysuje graficzne symbole pogody poszczególnych składników pogody; obserwuje i nazywa stan poszczególnych składników pogody; zapisuje parametry pogody obserwowane w ciągu dnia;  wymienia trzy składniki pogody i podaje nazwy jednostek, w których odczytuje się ich wartość, wymienia zjawiska atmosferyczne często występujące w Polsce, podaje zasady bezpiecznego zachowania się podczas burzy; wyjaśnia, kiedy jest nam potrzebna znajomość kierunków świata, omawia, w jaki sposób przyroda pomaga nam w wyznaczaniu kierunków świata; wyjaśnia znaczenie słowa plan i skala, wyjaśnia, do czego potrzebna jest skala przy rysowaniu planów, odczytuje z legendy, w jakiej skali jest wykonany plan; identyfikuje na mapie znaki topograficzne, odczytuje na mapie topograficznej, gdzie znajduje się np. las, szkoła, kościół;  wymienia formy terenu, wskazuje, które z form są wklęsłe, a które wypukłe; prawidłowo ubiera się na wycieczkę,  zabiera z domu rzeczy niezbędne podczas pieszej wycieczki; informuje rodziców o przewidywanej godzinie powrotu oraz niezbędnym wyposażeniu, ocenia przydatność butów (trampki, buty sportowe, kalosze) w zależności od pory roku, pogody i długości trasy;  wyjaśnia potrzebę doskonalenia umiejętności szacowania odległości w terenie,  mierzy długość swojej pary kroków,  posługuje się taśmą mierniczą przy mierzeniu niewielkich odległości;  podaje przykłady wód płynących i stojących; wyjaśnia pojęcia: źródło rzeki, ujście rzeki, dopływ prawy, dopływ lewy,  podaje przykłady gospodarczego wykorzystania rzeki na przykładzie rzeki najbliższej; wskazuje zastosowania planu i mapy, odczytuje skalę mapy, rozpoznaje proste znaki topograficzne wymienia formy ukształtowania powierzchni, wskazuje na formy wypukłe i wklęsłe, zna długość swojej pary kroków,  posługuje się taśma mierniczą, podaje przykłady wód płynących i stojących,  podaje przykłady gospodarczego wykorzystania rzeki na przykładzie rzeki najbliższej okolicy,  wyjaśnia pojęcia: źródło rzeki, ujście rzeki, dopływ prawy, dopływ lewy; rozpoznaje pospolite drzewa, krzewy i rośliny zielne, rozpoznaje i nazywa pospolite zwierzęta występujące w najbliższej okolicy;  określa, co to jest las,  wymienia funkcje lasu,  podaje podstawowe zasady zachowania się w lesie; wymienia warstwy roślinności w lesie,  podaje przykłady grzybów jadalnych, niejadalnych i trujących; wyjaśnia, dlaczego rośliny są nazywane producentami, wymienia nazwy roślinożerców, drapieżników i wszystkożerców, podaje przykłady prostych łańcuchów pokarmowych występujących w lesie; odróżnia trawy od innych roślin zielnych, rozpoznaje 3 gatunki kolorowo kwitnących roślin łąkowych, podaje przykłady zwierząt żyjących na łąkach; wymienia korzyści czerpane z łąk przez człowieka, wymienia zwierzęta wypasane w Polsce, podaje przykłady produktów znanych z życia codziennego, pochodzących od wypasanych zwierząt; określa cel tworzenia pól uprawnych, wymienia produkty otrzymywane z poszczególnych zbóż; wymienia produkty otrzymywane z ziemniaków i buraków cukrowych, wymienia rośliny, z których mamy włókno i olej; wyjaśnia co to jest sad, wymienia drzewa i krzewy uprawiane w sadach; uzasadnia, dlaczego nie wolno próbować nieznanych roślin, rozpoznaje wybrane gatunki roślin towarzyszących człowiekowi; wymienia i rozpoznaje wybrane rośliny i zwierzęta występujące w różnych środowiskach, omawia znaczenie lasów, łąk, sadów i pól uprawnych dla człowieka; wymienia formy ochrony przyrody stosowane w Polsce, podaje przykład parku narodowego położonego najbliżej miejsca zamieszkania i wskazuje go na mapie, opisuje podstawowe zasady zachowania się na terenie parku narodowego,  podaje możliwości  sposoby ochrony przyrody przez ucznia klasy 4; podaje przykłady działalności człowieka niekorzystnie wpływającej na środowisko,  wyjaśnia, dlaczego śmieci wyrzucane w nieodpowiednich miejscach są niebezpieczne; wymienia czynniki niezbędne roślinom do życia, wyjaśnia, jaki wpływ na rośliny ma niedobór światła; wymienia cechy gospodarstwa: tradycyjnego, intensywnego i ekologicznego; opisuje co to jest budżet domowy, wymienia składniki budżetu domowego;  wymienia źródła zanieczyszczeń środowiska, segreguje odpady na papier, szkło, tworzywa sztuczne; podaje sposoby oszczędzania wody i energii w gospodarstwie domowym, podaje zasady postępowania z różnymi rodzajami śmieci; podaje przykłady działań prowadzących do oszczędzania wody i energii.

 

Dostateczny - wskazuje i podaje nazwy wytworów działalności człowieka; podaje przykłady organizmów lub obiektów, których obserwacja dostarcza nowych informacji o przyrodzie;  podaje nazwy zmysłów człowieka umożliwiających poznawanie przyrody; obsługuje szkolny mikroskop optyczny, wykonuje proste nietrwałe preparaty mikroskopowe; określa, czym jest obserwacja przyrodnicza,  podaje przykłady obserwacji krótkoterminowych i długoterminowych; wypełnia poprawnie kartę doświadczenia, wymienia zasady, których należy przestrzegać podczas prowadzenia doświadczenia; wymienia zmysły, które pomagają w obserwacjach przyrodniczych, obsługuje szkolny mikroskop optyczny, prezentuje sposoby dokumentowania obserwacji przyrodniczych, wymienia zasady, których należy przestrzegać podczas prowadzenia doświadczenia; określa znaczenie uczenia się, podaje podstawowe zasady uczenia się; podaje przykłady pomocy osobie niepełnosprawnej;podaje przykłady ssaków, ptaków, ryb; podaje przykłady zwierząt niebezpiecznych dla ludzi; określa potrzeby życiowe roślin; właściwie przesadza i sadzi rośliny doniczkowe; podaje podstawowe zasady uczenia się, podaje przykłady ssaków, ptaków, ryb, podaje nazwy roślin występujących w pracowni przyrodniczej, opisuje podstawowe funkcje korzeni, łodyg, liści i kwiatów, właściwie przesadza i sadzi rośliny doniczkowe; prezentuje za pomocą modelu budowę drobinową gazów, cieczy i ciał stałych, podaje przykłady ciał sprężystych, plastycznych i kruchych; wyjaśnia zjawisko przewodnictwa cieplnego; wyjaśnia zjawisko dyfuzji; określa roztwór nasycony i nienasycony; wymienia powiązane ze sobą przemiany odwracalne: krystalizację i rozpuszczanie; wymienia sposoby rozdzielania mieszanin niejednorodnych; podaje temperaturę topnienia lodu i krzepnięcia wody, wymienia nazwy zjawisk towarzyszących zmianom stanu skupienia wody; wyjaśnia obie przemiany jako przemiany odwracalne; wykonuje doświadczenie według opisu; wymienia nazwy zjawisk towarzyszących zmianom stanu skupienia wody, rozróżnia parowanie i wrzenie, podaje przykłady substancji metalicznych i niemetalicznych; określa długość dnia (czas od wschodu

do zachodu Słońca), wyjaśnia znaczenie pojęć: wschód Słońca, górowanie Słońca, zachód Słońca; wymienia daty rozpoczynające kalendarzowe pory roku; określa wpływ wysokości Słońca nad widnokręgiem na porę roku i porę dnia; wyjaśnia rozszerzalność temperaturową ciał stałych i cieczy na podstawie drobinowej budowy materii; wyjaśnia, skąd się bierze para wodna w powietrzu, omawia krążenie wody w przyrodzie; wykonuje doświadczenie według opisu; przedstawia właściwości ciepłego i zimnego powietrza, podaje przykłady dyfuzji substancji w powietrzu; podaje przykłady dyfuzji substancji w powietrzu, omawia zmiany zachodzące w każdej porze roku; wymienia jednostki ciśnienia i temperatury; opisuje zasadę działania wiatromierza, zapisuje wartość wilgotności powietrza i siły wiatru; wyjaśnia zjawisko mgły; podaje przykłady znaczenia barw w przyrodzie; opisuje sposób zabezpieczania budynków przed skutkami wyładowań atmosferycznych; wyjaśnia znaczenie prognozy pogody dla planowania zajęć i ubioru przez ludzi; opisuje znaki synoptyczne jako graficzne oznaczenia elementów pogody; opisuje w kilku zdaniach pogodę obserwowaną w ciągu 1 dnia; stosuje liczby i znaki umowne konieczne do obserwacji pogody, uzasadnia konieczność prowadzenia dzienniczka pogody w każdej porze roku; podaje przykłady wyładowań elektrycznych, które można obserwować w życiu codziennym; posługuje się kompasem przy wyznaczaniu kierunków świata, wyznacza kierunki świata za pomocą gnomonu i Słońca; rysuje proste plany w skali 1:1, 1:10, posługuje się podziałką liniową, podaje przykłady zastosowania różnych planów; określa kierunki świata na mapie topogra-ficznej, rozpoznaje mapę topograficzną wśród innych map; wskazuje zastosowania planu i mapy; rozpoznaje na ilustracjach i w terenie poszczególne formy terenu, wskazuje i podaje nazwy elementów pagórka; omawia cel wycieczki oraz trasę, posługuje się kompasem; przelicza (krótkie odcinki) liczbę par kroków i określa w przybliżeniu odległości, podaje szacunkowe długości krótkich odcinków; podaje przykłady zbiorników sztucznych naturalnych, wymienia wody występujące w najbliższej okolicy; opowiada, jak płynie rzeka i jaką pracę wykonuje (bez podziału na rodzaj biegu), wymienia możliwości gospodarczego wykorzystania rzeki, wymienia jedną cechę charakterystyczną dla rzeki płynącej w biegu górnym, środkowym i dolnym; posługuje się kompasem przy wyznaczaniu kierunków świata,  rysuje proste plany w skali 1:1, 1:10, rozpoznaje mapę topograficzną wśród innych map do wyboru, określa kierunki świata na mapie topograficznej, oblicza krokami długość niewielkich odcinków, podaje przykłady zbiorników sztucznych i naturalnych, wymienia wody występujące w najbliższej okolicy; wskazuje różnice między drzewem iglastym a liściastym, wyjaśnia, czym różni się drzewo od krzewu i rośliny zielnej, wskazuje pień i koronę drzewa.;podaje znaczenie tablic informacyjnych umieszczanych przy wejściu do lasu; podaje przykłady roślin tworzących poszczególne warstwy; wyjaśnia na wybranych przykładach, czym się odżywiają roślinożercy, mięsożercy i wszystkożercy; wyjaśnia, czym jest zapylenie i jaki jest cel tego procesu; wyjaśnia, co to jest pastwisko, uzasadnia szkodliwość wypalania traw; rozpoznaje zboża uprawiane w Polsce; podaje przykłady roślin warzywnych i przyprawowych; wskazuje i podaje nazwy części kwiatu, wyjaśnia, jaka jest rola pszczół w powstawaniu owoców; podaje przykłady środowisk życia roślin stworzonych przez człowieka; podaje przykłady łańcuchów pokarmowych występujących w lesie, na łące, na polu i w sadzie; wyjaśnia, w jaki sposób jest chroniona przyroda w Polsce, wyjaśnia co oznacza skrót: LOP; wyjaśnia, co to jest zanieczyszczenie środowiska, wskazuje skutki kwaśnych opadów; proponuje proste doświadczenie sprawdzające wpływ wody na kiełkowanie nasion grochu; wskazuje wady i zalety różnych sposobów gospodarowania, wymienia przykłady własnych działań powodujących zmniejszenie wydatków na zużycie wody i prądu elektrycznego; podaje przykłady zanieczyszczeń pochodzących z różnych źródeł, wymienia sposoby ograniczania zanieczyszczeń; uzasadnia konieczność oszczędzania wody i energii, uzasadnia potrzebę segregacji śmieci; wymienia źródła zanieczyszczeń wynikające z działalności człowieka, krótko omawia formy ochrony przyrody stosowane w Polsce.

 

Dobry - podaje przykłady powiązań między składnikami przyrody; podaje przykłady pytań zainspirowanych obserwacjami przyrody; wskazuje możliwości wykorzystania lornetki, lupy, mikroskopu podczas obserwacjiprzyrodniczych; oblicza powiększenie obrazu w mikroskopie,wskazuje i nazywa części mikroskopu optycznego; podaje przykłady trwałych i nietrwałych preparatów mikroskopowych; wyjaśnia, dlaczego nie należy zrywać rośliny lub karmić zwierząt podczas ich obserwacji; opisuje proste doświadczenia, dzięki którym można zdobyć nową wiedzę, wymienia punkty, które powinna zawierać karta doświadczenia, uzasadnia, dlaczego prawdziwy przyrodnik jest cierpliwy, systematyczny i rzetelny; podaje przykłady powiązań między składnikami przyrody, wyjaśnia, dlaczego obserwacje są niezbędne w poznawaniu przyrody, wskazuje możliwości wykorzystania lornetki, lupy, mikroskopu podczas obserwacji przyrodniczych; podaje przykłady trwałych i nietrwałych preparatów mikroskopowych, wyjaśnia, dlaczego warto się uczyć i zdobywać nowe umiejętności; wskazuje problemy, jakie miałaby osoba poruszająca się w szkole na wózku, wskazuje cechy osoby powszechnie lubianej; podaje cechy charakterystyczne ssaków, ptaków i ryb, opisuje na wybranym przykładzie obowiązki opiekuna hodowli szkolnej; określa, dlaczego nie każde zwierzę jest bezpieczne dla ludzi, wskazuje różne źródła informacji o wybranych zwierzętach i korzysta z nich; wskazuje elementy męskie i żeńskie w kwiecie,wykazuje związek budowy z funkcją orga-nów roślinnych; uzasadnia, dlaczego należy roślinę doniczkową przesadzać i nawozić, wskazuje różne źródła informacji o wybra-nych roślinach i korzysta z nich; wyjaśnia, dlaczego warto się uczyć i zdobywać nowe umiejętności, wymienia rodzaje zachowań przyjaznych w stosunku do innych osób, wskazuje problemy, jakie miałaby osoba poruszająca się w szkole na wózku inwalidzkim, opisuje na wybranym przykładzie obowiązki opiekuna hodowli szkolnej, określa, dlaczego nie każde zwierzę jest bezpieczne dla ludzi, wskazuje różne źródła informacji o wybranych zwierzętach i korzysta z nich; podaje właściwości gazów, cieczy i ciał stałych; wymienia przykłady substancji dobrze i źle przewodzącej ciepło; podaje sposoby zwiększenia rozpuszczalności substancji; opisuje zjawiska krystalizacji i rozpuszczania; porównuje zjawiska krystalizacji i odparowania; proponuje sposoby rozdzielania określonych mieszanin niejednorodnych; wyjaśnia różnice między topnieniem i rozpuszczaniem; wymienia sposoby zwiększenia szybkości parowania; prowadzi obserwację doświadczenia, definiuje przemianę nieodwracalną; omawia model drobinowej budowy materii,podaje przykłady zastosowania różnych substancji w przedmiotach codziennego użytku, odwołując się do właściwości tych substancji, rozróżnia topnienie i rozpuszczanie; charakteryzuje widnokrąg w mieście i na wsi, rysuje drogę Słońca nad widnokręgiem w różnych porach roku, wyjaśnia zależność długości dnia od długości drogi Słońca nad widnokręgiem; tłumaczy pojęcia równonoc wiosenna i jesienna, wyjaśnia zależność długości dnia od długości drogi Słońca nad widnokręgiem, podaje przykłady świadczące o rocznym rytmie życia przyrody; podaje przykłady rozszerzalności temperaturowej ciał stałych; wyjaśnia zjawiska zmian stanu skupienia wody; porównuje zmiany objętości parafiny i wody podczas krzepnięcia, prowadzi obserwacje doświadczenia; wyjaśnia pojęcie ciśnienie atmosferyczne, omawia i przedstawia na schemacie zjawisko dyfuzji substancji w gazach; omawia „wędrówkę” Słońca nad widno-kręgiem, przedstawia zjawisko krążenia wody w przyrodzie; odczytuje wartość ciśnienia i temperatury z odpowiednich przyrządów; buduje prosty wiatromierz, odczytuje wartość wilgotności z higrometru; wyjaśnia sposób mierzenia opadów atmosferycznych; wyjaśnia zjawisko powstawania tęczy, proponuje doświadczenie wykazujące, że światło białe nie jest jednorodne; wyjaśnia przyczynę występowania ładunków elektrycznych w chmurach, omawia, kiedy dochodzi do wyładowania atmosferycznego; prezentuje za pomocą graficznych symboli pogody prognozę pogody podaną tekstem; omawia system informacji meteorologicznej na świecie, wymienia najważniejszą instytucję, gdzie opracowuje się prognozę pogody dla całej Polski; podaje trzy przykłady sytuacji, w których jest przydatna znajomość prognozy pogody na następny dzień, wyjaśnia, od czego zależy kolor danego przedmiotu, wyjaśnia, w jakie obiekty najczęściej uderzają pioruny; opisuje kierunki świata na róży kierunków, wskazuje kierunki świata główne i pośrednie, omawia sposób wyznaczania kierunków świata w nocy; rysuje obiekty w podanych dowolnych skalach, rysuje proste plany w skali 1:100; wyznacza trasę wędrówki zgodnie z opisem na mapie topograficznej, posługuje się legendą mapy topograficznej, do planowania trasy wycieczki; na podstawie ilustracji rozpoznaje rodzaje ukształtowania terenu, określa różnice między pagórkiem, wzgórzem a górą, omawia sposób pomiaru pagórka; wybiera mapę w odpowiedniej skali na wycieczkę, planuje wycieczkę z uwzględnieniem jej celu, śledzi na mapie trasę podczas trwania wycieczki, opisuje trasę wycieczki, korzystając z legendy,  prawidłowo dokumentuje wycieczkę; przelicza (na dłuższych odcinkach) liczbę par kroków i określa długości danych odcinków, określa szacunkowe odległości w terenie na podstawie widoczności obiektów, szacuje odległości w terenie; charakteryzuje wygląd jeziora „starego”

i „młodego”, wyjasnia pojęcia bagno, staw, jezioro, rozpoznaje w terenie i podaje nazwy wód

powierzchniowych w najbliższej okolicy; podaje cechy działalności rzeki w biegu górnym, środkowym, i dolnym, definiuje pojęcia nurt rzeki koryto i dolina rzeki, rozpoznaje i wskazuje je w terenie; rysuje obiekty w podanych dowolnych skalach, określa kierunki świata w terenie, opisuje kierunki świata na róży kierunków, wyznacza zgodnie z opisem na mapie topograficznej trasę wędrówki, rozpoznaje formy ukształtowania powierzchni na podstawie opisu, ilustracji oraz w terenie, planuje wycieczkę z uwzględnieniem jej celu, opisuje trasę wycieczki, korzystając z legendy, charakteryzuje wygląd jeziora „starego” i „młodego”, wyjaśnia pojęcia bagno, staw, jezioro, rozpoznaje w terenie i nazywa wody powierzchniowe w najbliższej okolicy, wyjaśnia pojęcia: nurt rzeki, koryto i dolina rzeki, podaje cechy działalności rzeki w biegu górnym, dolnym i środkowym; podaje przykłady bylin występujących w najbliższej okolicy; wyjaśnia różnicę między lasem liściastym, iglastym i mieszanym;opisuje temperaturę powietrza, wilgotność i nasłonecznienie występujące w lesie poszczególnych warstwach lasu, opisuje, jak można poznać las za pomocą różnych zmysłów; wskazuje przystosowania roślinożercy, mięsożercy i wszystkożercy do zdobywania i pobierania pokarmu; wymienia cechy charakterystyczne łąk, rozróżnia rośliny zielne i zdrewniałe i uzasadnia taki podział, wymienia cechy charakterystyczne traw; opisuje zabiegi prowadzone na łąkach przez człowieka; wymienia główne zabiegi prowadzone przez człowieka na polu i uzasadnia ich znaczenie; omawia zastosowanie i wykorzystanie różnych rodzajów i różnych części roślin; określa funkcje poszczególnych części kwiatu, wyjaśnia, w jaki sposób zwierzęta pomagają ludziom w walce z owadami szkodnikami; wyjaśnia, dlaczego leki (w szczególności zawierające wyciągi z roślin) należy zażywać pod kontrolą lekarza; wskazuje podobieństwa i różnice między lasem, sadem, łąką i polem uprawnym; podaje przykłady rezerwatów przyrody i pomników przyrody, wskazuje miejsca w okolicy zasługujące na ochronę i uzasadnia swój wybór; podaje przykłady zanieczyszczeń, które zagrażają roślinom i zwierzętom wodnym, proponuje proste sposoby eliminowania zanieczyszczeń środowiska; proponuje proste doświadczenia sprawdzające wpływ wybranego czynnika na wzrost i rozwój rośliny; ocenia, czy gospodarstwo (jego rodziny lub inne -płożone w okolicy) mogłoby zostać przekształcone w ekologiczne; dzieli poszczególne wydatki do na grupy budżetu domowego, podaje znaczenie oszczędzania wody i energii elektrycznej dla środowiska naturalnego; uzasadnia potrzebę segregacji odpadów, rozpoznaje po oznakowaniu opakowania nadające się do recyklingu; analizuje swoje codzienne działania pod kątem wpływu na środowisko; podaje, jakie rodzaje zanieczyszczeń pochodzą z poszczególnych źródeł, na wybranych przykładach przedstawia skutki zanieczyszczeń dla środowiska i człowieka.

 

Bardzo dobry - uzasadnia, że człowiek jest składnikiem przyrody; wyjaśnia, dlaczego obserwacje są niezbędne w poznawaniu przyrody; określa rolę mapy, planu, kompasu w poznawaniu przyrody; opisuje sposób działania mikroskopu optycznego; wykonuje rysunki obserwowanych preparatów, zgodnie z regułami; uzasadnia, dlaczego na podstawie poje-dynczej obserwacji nie należy wyciągać wniosków, opisuje kartę obserwacji; uzasadnia, dlaczego samodzielnie przeprowadzona obserwacja i doświadczenie są najważniejszym źródłem wiedzy o przyrodzie, wyjaśnia, czym różni się w zestawie doświadczalnym próba kontrolna od próby badawczej; określa rolę mapy, planu, kompasu w planowaniu wycieczki, wykonuje rysunki obserwowanych preparatów, zgodnie z regułami, uzasadnia, dlaczego samodzielnie przeprowadzona obserwacja i doświadczenie są najważniejszym źródłem wiedzy o przyrodzie, uzasadnia, dlaczego na podstawie pojedynczej obserwacji nie należy wyciągać wniosków; wyjaśnia, co oznaczają określenia: pozytywne nastawienie do nauki, własna chęć poznania, systematyczność; wymienia rodzaje zachowań przyjaznych w stosunku do innych osób; wyjaśnia, jaką funkcję spełniają hodowle roślin i zwierząt; uzasadnia, dlaczego nie wszystkie zwierzęta można trzymać w domu; podaje przykłady szczególnych funkcji pełnionych przez niektóre korzenie, łodygi i liście; wyjaśnia, dlaczego należy poznać naturalne środowisko rośliny doniczkowej; wyjaśnia, jaką funkcję spełniają hodowle roślin i zwierząt, podaje przykłady szczególnych funkcji pełnionych przez niektóre korzenie, łodygi

i liście, wykazuje związek budowy z funkcją organów roślinnych, wyjaśnia, dlaczego należy poznać naturalne środowisko rośliny doniczkowej; uzasadnia, posługując się modelem drobinowym, dlaczego gazy są ściśliwe, ciecze bardzo mało ściśliwe, a ciała stałe są nieściśliwe; wymienia własności wody wrzącej i wody w temperaturze pokojowej, wyjaśnia własności danej substancji na podstawie jej budowy i zastosowania w danym przedmiocie; podaje przykłady pozytywnych i negatywnych skutków dyfuzji w otaczającej przyrodzie; opisuje sposoby otrzymywania roztworów nasyconych z nienasyconych i odwrotnie; wyjaśnia pojęcie zawiesina, sporządza z wymienionych składników mieszaniny niejednorodne; omawia zjawiska topnienia i krzepnięcia w świetle cząsteczkowej budowy materii; wyjaśnia zasadę powstania skali temperatur Celsjusza; wyciąga wnioski z obserwacji, odróżnia obserwacje od wniosków; proponuje sposoby rozdzielania mieszanin jednorodnych i niejednorodnych, podaje i bada doświadczalnie czynniki wywołujące zmiany stanu skupienia wody; omawia i uzasadnia zależność między wielkością widnokręgu a wysokością, na jakiej się znajduje obserwator, analizuje zależność między długością cienia a wysokością Słońca nad widnokręgiem; rysuje drogę Słońca nad widnokręgiem w różnych porach roku, przewiduje przyrodnicze konsekwencje opóźnienia lub przyspieszenia termalnej pory roku; opisuje budowę termometru cieczowego, wymienia korzystne i niekorzystne zjawiska związane z rozszerzalnością temperaturową ciał; omawia proces powstawania chmur i opadów; uzasadnia, dlaczego lód nie tonie w wodzie, odróżnia obserwacje od wniosków; odróżnia zjawisko unoszenia się ciepłego powietrza od dyfuzji, planuje doświadczenia wykazujące istnienie powietrza; omawia skutki rozszerzalności temperaturowej ciał, omawia zjawisko dyfuzji na przykładach i przedstawia na schemacie; podaje przykłady prognozy krótkoterminowej i długoterminowej, wykonuje proste obliczenia różnicy temperatur i zmian ciśnienia; wymienia przykładowe nazwy wiatru w zależności od jego prędkości; wyjaśnia od czego zależy barwa przedmiotów, wyjaśnia dlaczego zimą ubieramy się w ciemne kolory, a latem w jasne; opisuje historię wynalezienia piorunochronu; interpretuje mapy synoptyczne, określając znaczenie poszczególnych znaków; na podstawie uproszczonej mapy synop-tycznej, opisuje pogodę w danym miejscu; na podstawie szczegółowego opisu pogody, zapisuje w tabeli stan pogody stosując znaki umowne; wyjaśnia przyczyny występowania opadów deszczu, podaje okoliczności, w jakich dochodzi do uderzenia pioruna; omawia sposoby wyznaczania kierunków świata w sytuacji, gdy nie ma przyrządów i Słońca, określa kierunki świata w terenie; wyciąga wnioski dotyczące zależności zastosowanej skali od wielkości obiektu na planie, szacuje na podstawie skali planu, czy zmieści się on na kartce papieru; analizuje mapy topograficzne pod względem ilości zabudowań i innych elementów, oblicza rzeczywiste odległości przedstawione na mapie topograficznej, orientuje mapę w terenie; posługuje się niwelatorem szkolnym, wykonuje pomiar wysokości pagórka; orientuję mapę topograficzną, oblicza rzeczywistą trasę wycieczki na podstawie podziałki liniowej, planuje i opisuje dłuższe trasy wycieczek na podstawie mapy topograficznej; określa w przybliżeniu wysokości różnych obiektów, zmierzonych na podstawie porównania długości cienia; charakteryzuje wpływ różnych czynników na wody powierzchniowe; omawia, w jaki sposób można ocenić kierunek płynięcia rzeki, ocenia stopień wykorzystania gospodarczego rzeki w najbliższej okolicy; wyjaśnia, co to znaczy zorientować plan, mapę, oblicza odległości rzeczywiste, korzystając ze skali liniowej, orientuję mapę topograficzną, przelicza (na dłuższych odcinkach) liczbę par kroków i określa długości danych odcinków, wybiera mapę w odpowiedniej skali na wycieczkę np. rowerową lub pieszą, określa w przybliżeniu wysokości różnych obiektów, zmierzone na podstawie porównania długości cienia, określa szacunkowe odległości w terenie na podstawie widoczności obiektów, ocenia stopień wykorzystania gospodarczego rzeki w najbliższej okolicy, posługuje się kompasem, śledzi na mapie trasę podczas trwania wycieczki; podaje różnice między roślinami jednorocznymi, dwuletnimi i wieloletnimi, wyjaśnia co to są byliny; wyjaśnia znaczenie pojęć: buczyna, bór, las mieszany; uzasadnia, dlaczego rośliny runa leśnego kwitną wczesną wiosną, wyjaśnia znaczenie ściółki leśnej dla życia w lesie; uzasadnia, dlaczego roślina zielona jest zawsze pierwszym ogniwem w łańcuchu pokarmowym; rozróżnia trawy i turzyce; wyjaśnia, na czym polega rola bakterii żyjących w brodawkach korzeni roślin bobowatych; wyjaśnia różnicę między zbożami jarymi i ozimymi, wyjaśnia, na czym polega płodozmian; definiuje pojęcie rośliny okopowe, warzywne, przyprawowe;opisuje zmiany zachodzące w kwiatach po ich zapyleniu, wyjaśnia, na czym polega jednostronność pojęcia szkodnik;wyjaśnia, na czym polega jednostronność pojęcia: chwasty, podaje przykłady leczniczego wykorzystania roślin; omawia warstwowość lasu, wyjaśnia zróżnicowany udział człowieka w tworzeniu poszczególnych środowisk; uzasadnia, dlaczego ochrona przyrody ma w Polsce długą tradycję, opisuje zadania szkolnego koła Ligi Ochrony Przyrody; wyjaśnia, jak powstają kwaśne opady; uzasadnia stwierdzenie: każda roślina potrzebuje wody w odpowiedniej dla siebie ilości, wyjaśnia, dlaczego rośliny należy nawozić odpowiednim rodzajem nawozów;  uzasadnia, dlaczego rozwój rolnictwa ekologicznego może być szansą rozwoju dla wielu gospodarstw w Polsce; wyjaśnia, dlaczego wydatki nie powinny przekraczać dochodów w budżecie domowym; wyjaśnia pojęcia biodegradacja i recykling, podaje przykłady wyrobów pochodzących z recyklingu; wprowadza w życie wybrane działania proekologiczne; uzasadnia, że tworzenie gospodarstw ekologicznych przyczynia się do poprawy jakości środowiska.

 


 

 

KLASA V

Niedostateczny - otrzymuje uczeń, który nie opanował tych wiadomości i umiejętności, które są konieczne do dalszego kształcenia, nie potrafi rozwiązać prostych zadań z pomocą nauczyciela, a ze sprawdzianów otrzymuje oceny niedostateczne i ich nie poprawia, nie odrabia zadań domowych.

Dopuszczający - otrzymuje uczeń, który z trudem wykonuje zaplanowane w toku lekcji prace, ale bardzo się stara, ma braki w wiadomościach i umiejętnościach, ale nie przekreślają one możliwości dalszego kształcenia, rozwiązuje z pomocą nauczyciela proste zadania, a ze sprawdzianów otrzymuje oceny poniżej dostatecznego.

Treści - poda czynniki niezbędne do życia organizmom lądowym, określi pojęcie roślinożercy i mięsożercy, rozróżni znane owoce na podstawie ich opisu, poda związek budowy kończyn z trybem życia zwierząt, wie jak założyć akwarium, potrafi przesadzić roślinę doniczkową; wymieni warunki życia w środowisku wodnym, wyjaśni co to jest roztwór nasycony, poda przykład przystosowania organizmów do życia w wodzie, poda przykłady łańcuchów pokarmowych, rozpozna znane organizmy wodne, określi cechy wspólne i różniące różnych organizmów, na podstawie tekstu określi np. tryb życia danego organizmu; rozpozna na mapie Wisłę i Odrę, rozpozna na podstawie opisu główne krainy geograficzne Polski; rozpozna pospolite drzewa iglaste i liściaste, odróżni pieczarkę od muchomora, rozpozna zboża występujące w Polsce, rozpozna podst. rośliny trujące, wskaże warunki chowu i hodowli; poda przykład mieszaniny jednorodnej i niejednorodnej; zna zasady higieny; zna znaczenie podstawowych terminów i pojęć.

Dostateczny - otrzymuje uczeń, który pracuje w miarę systematycznie, w dużej mierze korzysta z pomocy nauczyciela, opanował te wiadomości i umiejętności, które są konieczne do dalszej nauki, a ze sprawdzianów otrzymuje oceny dostateczne i dopuszczające.

Treści -jak na dopuszczający +opisze procesy oddychania i fotosyntezy; poda podobieństwa i różnice między np. roślinożercami a mięsożercami; określi znaczenie strefy włośnikowej korzenia, wskaże związek między parowaniem a wielkością liścia, wyjaśni znaczenie roślin dla życia zwierząt wodnych; odczyta z wykresu wartość rozpuszczalności substancji w wodzie o różnej temperaturze, określi z tabeli lub wykresu zależność rozpuszczalności subst. od temperatury; wykaże zależność między trybem życia a budową organizmu; odczyta zależności pokarmowe w jeziorze, określi cechy wspólne i różniące organizmów np. jednokomórkowych, płazów, gadów itp., na podstawie tekstu określi np. tryb życia różnych organizmów, określi warunki panujące w poszczególnych warstwach lasu; zaznaczy na mapie konturowej rzeki główne, wpisze na schemacie piętra roślinne w Tatrach, rozpozna krajobrazy krain geograficznych, na podst. podanej wysokości n.p.m. zaznaczy na schemacie wyżyny, niziny i góry, rozpozna na podst. opisu formy terenu charakterystyczne dla danej krainy; określi warunki odpowiednie dla życia mchów; rozpozna rodzaj krajobrazu na podst. ilustracji, rozpozna główne miasta Polski na podst. opisu; odczyta z diagramu powierzchnię zasiewu danej rośliny, opisze sposoby rozdzielania mieszanin niejednorodnych; zna znaczenie poznanych terminów i pojęć; określi na podst. mapy położenie 2 parków narodowych; wie jak należy postępować, aby uniknąć wszawicy, grzybicy i zakażenia się pasożytami.

Dobry - otrzymuje uczeń, który wykonuje zadania z lekcji i domowe przy niewielkiej pomocy, na niezłym poziomie, stosuje wiedzę i umiejętności w sytuacjach typowych, korzysta z różnych źródeł wiedzy z reguły samodzielnie lub z niewielką pomocą, otrzymuje oceny przynajmniej dostateczne ze sprawdzianów.

Treści - te co na ocenę dp. i dst. + poda cechy wspólne i różniące łodygę podziemną i korzeń, rozróżni podziemne i nadziemne organy roślinne, rozróżni łodygi zielne i zdrewniałe; sklasyfikuje zwierzęta lądowe i wodne wg wybranego przez siebie kryterium; ułoży łańcuchy pokarmowe; uporządkuje etapy powstawania gleby, nazwie źródła umożliwiające rozpoznawanie roślin i zwierząt; zastosuje dane z tabeli i wykresu do opisania roztworów nasyconych i nienasyconych( zastosuje je do prostych obliczeń); opisze krajobrazy Tatrzańskiego i Białowieskiego PN; na podstawie mapy hipsometrycznej określi położenie danej krainy i zaznaczy ją na mapie konturowej; poda cechy krajobrazu przemysłowego i rolniczego, poda różnice rozpoznanych zbóż, nazwie części jadalne roślin warzywnych, określi w których częściach roślin magazynowane są substancje lecznicze, wyjaśni na podst. tekstu, dlaczego w piekarnictwie używa się drożdży; odczyta z wykresu jakich drzew jest w Polsce najwięcej, poda zależności między wielkością obszarów zielonych a zawartością dwutlenku węgla w powietrzu; nazwie formy ochrony roślin, opisze chroniony obiekt przyrodniczy.

Bardzo dobry - otrzymuje uczeń, który pracuje systematycznie, wykonuje wszystkie zadania w toku lekcji i zadania domowe z reguły samodzielnie i poprawnie, korzysta swobodnie z różnych źródeł wiedzy - atlas, słownik, tabele, wykresy, uzyskuje oceny przynajmniej dobre ze sprawdzianów, potrafi stosować zdobytą wiedzę i umiejętności do rozwiązywania zadań i problemów nowych sytuacjach.

Treści - jak na dp. dst. i db + poda udział roślin i zwierząt w tworzeniu się próchnicy, poda wpływ zanieczyszczeń powietrza i wody na procesy życiowe roślin, zastosuje dane z tabelki do prowadzenia prostych obliczeń; określi na podstawie rysunku zmiany zachodzące w przyrodzie i czynniki je wywołujące, na podst. danych zawartych w tekście obliczy temperaturę powietrza na różnej wysokości w górach; wskaże cechy rolnictwa tradycyjnego i ekologicznego; wie jak przyczynić się do ograniczenia zanieczyszczenia środowiska; nazwie i rozpozna formy ochrony przyrody, poda nazwy parków narodowych na podst. ich symboli.

Celujący - otrzymuje uczeń, który pracuje systematycznie, wykonuje wszystkie zadania w toku lekcji zupełnie samodzielnie, a także starannie i poprawnie, dysponuje wiedzą przekraczającą wymagania programowe i stosuje ją w sytuacjach nietypowych (problemowych), uzyskuje celujące i bardzo dobre wyniki ze sprawdzianów, osiąga sukcesy w konkursach przedmiotowych.

KLASA VI

Niedostateczny - otrzymuje uczeń, który nie opanował tych wiadomości i umiejętności, które są konieczne do dalszego kształcenia, nie potrafi rozwiązać prostych zadań z pomocą nauczyciela, a ze sprawdzianów otrzymuje oceny niedostateczne i ich nie poprawia, nie odrabia zadań domowych.

Dopuszczający - otrzymuje uczeń, który z trudem wykonuje zaplanowane w toku lekcji prace, ale bardzo się stara, ma braki w wiadomościach i umiejętnościach, ale nie przekreślają one możliwości dalszego kształcenia, rozwiązuje z pomocą nauczyciela proste zadania, a ze sprawdzianów otrzymuje oceny poniżej dostatecznego.

Treści - określa zjawisko ruchu i siły, daje przykłady różnych ruchów i sił na podst. codziennych obserwacji, eksperymentalnie stwierdza, że jedne ciała pływają, a inne nie; zna źródła prądu elektrycznego i zasady bezpiecznego obchodzenia się z nim, zestawia prosty obwód elektryczny; przedstawia zjawisko odbicia i załamania światła; zna planety Układu Słonecznego; omówi właściwości magnezów, wie co to satelita Ziemi, potrafi odnaleźć Gwiazdę Polarną, rozróżnia ruch obrotowy i obiegowy Ziemi; potrafi wymienić charakterystyczne zjawiska atmosferyczne; przedstawia na globusie równoleżnik i południk; rozróżnia metale od niemetali, wie co to jest stop metali, zna rodzaje węgla; zna rozmieszczenie kontynentów i oceanów na Ziemi; rozpoznaje po opisie poznane krajobrazy świata, wie kto to był M. Kopernik, K. Darwin; wskazuje źródła energii w życiu; określi zmiany w krajobrazie w wyniku rozwoju transportu.

 Dostateczny - otrzymuje uczeń, który pracuje w miarę systematycznie, w dużej mierze korzysta z pomocy nauczyciela, opanował te wiadomości i umiejętności, które są konieczne do dalszej nauki, a ze sprawdzianów otrzymuje oceny dostateczne i dopuszczające.

Treści -jak na dopuszczający + zna i omówi ruch jednostajny prostoliniowy, jednostki siły, rodzaje maszyn prostych i ich zastosowanie; zna zasadę działania bimetalu w żelazku, suszarce itp., buduje proste obwody elektryczne np. z diodą, tranzystorem; wskazuje występowanie odbicia i załamania światła, omawia istotę zapisu dźwięku i obrazu na taśmie magnetycznej; wyjaśnia istotę siły grawitacji, poda różnicę między gwiazdą a planetą, rozróżnia bieguny magnetyczne, zna badania dotyczące Księżyca, zna nazwy gwiazdozbiorów Zodiaku, wyjaśni zależności między cieniem w południe a kierunkiem północy, zna następstwa ruchu obrotowego i obiegowego Ziemi, wymieni strefy oświetlenia Ziemi; rozumie wpływ zjawisk atmosferycznych na życie i pracę ludzi, wyjaśnia termin oś ziemska; zna pierwiastki i skały budujące Ziemię; wykaże różnicę między substancją prostą a złożoną, czystą a mieszaniną, określi właściwości fizyczne substancji, wskaże różne i wspólne właściwości substancji, omówi łączenie się metali i niemetali z tlenem jako przemiany chemicznej, rozumie pojecie ruda metali, wie co to jest korozja, omówi spalanie węgla i siarki; wymieni zwierzęta - ''owoce morza'', wykaże różnorodność warunków życia w oceanach, wyjaśnia terminy: kontynent, wyspa, półwysep, archipelag; zna, rozpoznaje i porównuje krajobrazy świata, zna cechy klimatów; poda przykłady obszarów chronionych na świecie; wie jaka jest rola obserwacji w poznawaniu Ziemi, zna różne kryteria klasyfikacji; rozumie konieczność oszczędzania energii; wskaże urządzenia wykorzystywane w życiu codziennym i w przemyśle, porówna sposoby podróżowania dawniej i dziś, wskaże rolę satelitów w rozwoju komunikacji.

Dobry - otrzymuje uczeń, który wykonuje zadania z lekcji i domowe przy niewielkiej pomocy, na niezłym poziomie, stosuje wiedzę i umiejętności w sytuacjach typowych, korzysta z różnych źródeł wiedzy z reguły samodzielnie lub z niewielką pomocą, otrzymuje oceny przynajmniej dostateczne ze sprawdzianów.

Treści - te co na ocenę dp. i dst. +wskaże skutki działania siły, rozumie prędkość w ruchu jednostajnym prostoliniowym, rozumie jak zjawisko pływania wytłumaczył Archimedes (bez definiowania prawa), wskaże wykorzystanie maszyn prostych, omówi znaczenie transportu lądowego, wodnego i powietrznego; omówi zastosowanie termistora - odczyty, konstruuje proste urządzenia wykorzystując elementy mechaniczne, elektryczne i elektroniczne, wyjaśni działanie świateł odblaskowych, soczewki, określi różne rodzaje dźwięków; porówna grawitację wybranych planet Układu Słonecznego, wskaże przemiany jądrowe, jako źródła energii, rozumie związek między ruchem Słońca a rzeczywistym ruchem Ziemi, wyjaśni zjawisko zaćmienia Słońca i Księżyca; zna różnicę między biegunami geograficznymi a niebieskimi; zna zastosowanie stopów metali, związek korozji z zanieczyszczeniem, odmiany węgla, wyjaśni jak powstają kwaśne deszcze; wykaże zależność życia na Ziemi od Słońca, wykaże wykorzystanie lotów kosmicznych w poznawaniu Ziemi i kosmosu; omówi wykorzystanie zasobów oceanów, omówi kolonie korali jako twórców raf koralowych, wyjaśni związki między warunkami klimatycznymi a światem fauny i flory w poszczególnych krajobrazach; obliczy spadek temperatury w górach; omówi przyczyny zmian w krajobrazach na Ziemi; zna pierwszych podróżników i trasy ich wypraw; zna klasyfikację uniwersalną organizmów.

Bardzo dobry - otrzymuje uczeń, który pracuje systematycznie, wykonuje wszystkie zadania w toku lekcji i zadania domowe z reguły samodzielnie i poprawnie, korzysta swobodnie z różnych źródeł wiedzy - atlas, słownik, tabele, wykresy, uzyskuje oceny przynajmniej dobre ze sprawdzianów, potrafi stosować zdobytą wiedzę i umiejętności do rozwiązywania zadań i problemów nowych sytuacjach.

Treści - jak na dp. dst. i db + oblicza drogę i prędkość w ruchu jednostajnym, czyta wykresy; wyjaśnia zjawiska tonięcia i pływania ciał, odnosi je do gazów; zna działanie termistora i rezystora w układach elektronicznych, stosuje nabyte umiejętności do budowy układów elektronicznych; zna zasady działania kalejdoskopu, aparatu fotograficznego, lunety; omawia charakterystyczne cechy planet, wyjaśnia zachowanie Ziemi jako magnesu, omawia wpływ Księżyca na Ziemię, omawia formy energii słonecznej, zna gwiazdozbiory, wyznacza miejscowy południk słoneczny, dostrzega zależności między wysokością Słońca a ilością energii docierającej do powierzchni Ziemi, zna kształt Ziemi; wie, że metale występują w postaci rudy, omówi produkty spalania węgla i paliw płynnych; porównuje klimaty, czyta wykresy i diagramy klimatyczne; wykazuje znaczenie klasyfikacji organizmów; porównuje różne rodzaje transportu, podróżowanie dawniej a dziś - wykazuje zmiany, rozumie znaczenie eksperymentów prowadzonych w kosmosie.

Ceujący - otrzymuje uczeń, który pracuje systematycznie, wykonuje wszystkie zadania w toku lekcji zupełnie samodzielnie, a także starannie i poprawnie, dysponuje wiedzą przekraczającą wymagania programowe i stosuje ją w sytuacjach nietypowych (problemowych), uzyskuje celujące i bardzo dobre wyniki ze sprawdzianów, osiąga sukcesy w konkursach przedmiotowych.